Chiến thắng áp đảo của Laporta trên bàn cờ chính trị Barca

Ngày 25/1, một cơn mưa xối xả đổ xuống khu vực khán đài VIP chưa có mái che tại sân Camp Nou đang trong quá trình thi công. Trong lúc những người xung quanh tất tả tìm chỗ trú, Joan Laporta vẫn ngồi yên trên ghế, không áo khoác, không ô che, lặng lẽ theo dõi Barca đánh bại Real Oviedo 3-0 để vượt qua Real Madrid và chiếm ngôi đầu La Liga. Hình ảnh như một lời thách thức trước nghịch cảnh ấy gần như gói trọn nhiệm kỳ 5 năm vừa qua của vị luật sư 63 tuổi, đồng thời lý giải vì sao người hâm mộ xứ Catalonia lại tiếp tục trao cho ông thêm nửa thập kỷ quyền lực nữa.

Rạng sáng thứ Hai (16/3), những giai điệu rộn ràng của một ban nhạc Mariachi được thuê để ăn mừng vang lên bên ngoài trụ sở tranh cử. Ở bên trong, Laporta tuyên bố đầy khí thế: “Chiến thắng này tiếp thêm cho chúng ta sức mạnh khổng lồ và khiến chúng ta trở nên không thể ngăn cản. Những năm tới sẽ vô cùng thú vị, tôi tin chắc đó sẽ là những năm tháng rực rỡ nhất trong cuộc đời chúng ta”. Ông đã thắng áp đảo đối thủ duy nhất Victor Font với tỷ lệ 68,1% so với 29,8%. Dù tỷ lệ đi bầu chỉ đạt 42,34% - tương đương 48.480 trên tổng số 114.504 hội viên, mức thấp nhất kể từ năm 1997 - kết quả này vẫn mang về cho Laporta nhiệm kỳ thứ ba (trước đó là 2003-2010 và 2021-2026), qua đó kéo dài quyền lực của ông tại Camp Nou ít nhất đến năm 2031. Chiến thắng này cũng được xem như một dấu mốc quan trọng trong hành trình Ông Laporta trở lại ghế Chủ tịch Barcelona sau chiến thắng áp đảo.

Victor Font đã tiến hành một chiến dịch tranh cử bài bản, hứa hẹn một khởi đầu mới với bộ máy điều hành thể thao hoàn toàn khác, đồng thời đánh thẳng vào những điểm yếu lớn nhất của Laporta trong 5 năm qua. Thế nhưng, vì sao một chủ tịch vướng hàng loạt rắc rối tài chính, pháp lý và từng bị các huyền thoại quay lưng vẫn có thể thắng dễ dàng đến vậy?

Laporta tái đắc cử chủ tịch Barca với kết quả áp đảo.

Kết quả trên sân và sự ủng hộ từ phòng thay đồ

Yếu tố quyết định giúp Laporta giành chiến thắng nằm ở những gì Barca thể hiện trên sân cỏ. Khi ông tiếp quản CLB vào năm 2021 từ tay Josep Maria Bartomeu, Barca là một tập thể rối ren với đội hình mất cân đối và khoản nợ lên tới 1,35 tỷ euro trong bối cảnh đại dịch Covid-19 tàn phá.

Năm năm sau, đội bóng xứ Catalonia bước vào cuộc bầu cử với tư cách nhà đương kim vô địch ba giải đấu trong nước. Họ đang sở hữu một trong những tập thể hấp dẫn nhất châu Âu, được định hình bởi Hansi Flick trên băng ghế huấn luyện và Deco ở vai trò giám đốc thể thao. Ngay trong ngày bỏ phiếu, Barca còn đè bẹp Sevilla 5-2 để tiếp tục củng cố vị thế trong cuộc đua bảo vệ ngôi vương La Liga.

Những viên ngọc từ lò La Masia như Lamine Yamal, Pau Cubarsi, Marc Bernal, Fermin Lopez hay mới nhất là tiền vệ 18 tuổi Xavi Espart - người vừa ra mắt ở trận gặp Sevilla - đều đang tỏa sáng. Dù có ý kiến cho rằng các tài năng này đã được đào tạo từ trước khi Laporta trở lại, thực tế là chính ban lãnh đạo của ông đã tạo ra nền tảng đủ vững để họ có cơ hội bứt lên. Cùng với việc chiêu mộ thủ môn Joan Garcia từ Espanyol và kế hoạch đưa về một trung phong đắt giá trong tương lai gần, bộ máy của Barca đang vận hành khá trơn tru. Tuy nhiên, câu chuyện nhân sự ở hàng công vẫn cho thấy bài toán chưa hề đơn giản, đúng như tình thế được phản ánh trong La Masia bó tay, Barca chật vật tìm người thay Lewandowski.

Sự ủng hộ dành cho Laporta trong nội bộ đội bóng gần như tuyệt đối, và điều đó đã bóp nghẹt mọi cơ hội của Font. Hansi Flick đích thân đi bỏ phiếu và góp mặt ở các sự kiện tranh cử. Hàng loạt trụ cột đội một như Gavi, Pedri, Ronald Araujo, Dani Olmo, Raphinha, Marc Casado, Gerard Martin và Pau Cubarsi cũng xuất hiện tại điểm bỏ phiếu dưới sự tháp tùng của Laporta. Thậm chí, một số cầu thủ còn nhảy múa ăn mừng cùng vị chủ tịch này. Khi cả phòng thay đồ công khai đứng về phía Laporta, những lời kêu gọi “cứu lấy Barca” của Victor Font trở nên lạc lõng.

Bất chấp mâu thuẫn với các công thần và cựu HLV Xavi, Laporta vẫn được các hội viên ủng hộ.

Nghệ thuật chính trị của “Vị chủ tịch bọc Teflon”

Truyền thông Tây Ban Nha từ lâu gọi Laporta là “Vị chủ tịch bọc Teflon” - một cách ví von cho khả năng mọi rắc rối, dù nặng nề đến đâu, cũng dường như trượt khỏi ông.

Trong nhiệm kỳ của mình, Laporta đã đưa khái niệm “đòn bẩy tài chính” trở thành một phần quen thuộc của bóng đá hiện đại. Để có tiền chiêu mộ Robert Lewandowski, Jules Kounde và Raphinha - những nhân tố góp công lớn vào chức vô địch La Liga 2022-23 - Barca đã bán 25% doanh thu bản quyền truyền hình trong 25 năm cho quỹ Sixth Street với giá 667 triệu euro, đồng thời chuyển nhượng cổ phần của Barca Studios. Victor Font chỉ trích đây là kiểu “tái cấp vốn bất tận”, khiến khoản nợ của CLB ngày càng phình to. Báo cáo tài chính cũng cho thấy nếu không có thủ thuật bán trước doanh thu ghế VIP tại Camp Nou vào tháng 12/2024, Barca đã có thể lỗ 80 triệu euro trong mùa giải 2024-25. Laporta thì gạt đi tất cả: “Đó là những tình huống bất khả kháng, và bạn cần có sự táo bạo nhất định để giúp Barca phát triển”.

Cách ông xử lý các rắc rối chính trị cũng cho thấy sự xảo quyệt đáng nể. Khi bê bối Negreira - vụ Barca trả 8,4 triệu euro cho cựu phó ban trọng tài - bùng nổ, thay vì giải thích, Laporta lập tức chuyển hướng tấn công Real Madrid, gọi đại kình địch là “đội bóng ăn bám chế độ”. Đòn đánh dân túy này châm ngòi cho cuộc chiến truyền thông dữ dội với Florentino Perez, đồng thời khơi dậy lòng tự tôn của người hâm mộ xứ Catalonia. Không dừng lại ở đó, việc cắt đứt liên minh với Madrid tại Super League còn giúp Laporta làm hòa với Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin và Chủ tịch La Liga Javier Tebas.

Ngay cả những rạn nứt với các huyền thoại cũng không thể quật ngã ông. Lionel Messi rời đi trong cay đắng và đến nay vẫn cắt đứt liên lạc. Trong tuần cuối của chiến dịch tranh cử, Xavi công khai ủng hộ Victor Font, đồng thời tố Laporta nói dối về việc phủ quyết đưa Messi trở lại vào năm 2023. Xavi còn chỉ ra việc anh rể cũ của Laporta, Alejandro Echevarria, đang thao túng CLB dù không có chức danh chính thức, biến Barca thành mô hình “gia đình và những người bạn”. Laporta đáp trả sắc lạnh: ông cho rằng Xavi đang bị “sự oán giận làm biến dạng sự thật”, rồi nhấn mạnh Hansi Flick đang giành mọi danh hiệu với chính lứa cầu thủ từng thi đấu rệu rã dưới tay Xavi từ tháng 11/2021 đến tháng 5/2024.

Những góc khuất dưới triều đại Laporta vẫn chưa dừng lại. Đối thủ cáo buộc ông ký hợp đồng tài trợ gây tranh cãi với chính phủ Cộng hòa Dân chủ Congo; hợp tác trong dự án Barca Mobile với một công ty tại UAE do doanh nhân người Moldova Ruslan Birladeanu điều hành để lách luật lấy tiền đăng ký Dani Olmo; hay trả gần 50 triệu euro tiền hoa hồng cho tay cò người Anh Darren Dein trong thương vụ áo đấu với Nike. Khi một hội viên nộp đơn kiện lên Tòa án Quốc gia Tây Ban Nha về các sai phạm này, vụ án bị bác vì tòa không có thẩm quyền. Laporta lập tức tận dụng phán quyết đó để tự làm sạch hình ảnh, đồng thời gọi những người phản đối là “kẻ xấu dùng thủ đoạn bẩn thỉu với những cáo buộc giả mạo đầy dối trá”. Trong bối cảnh tranh cãi pháp lý vẫn bủa vây, Barca cũng vừa có thêm một thắng lợi đáng chú ý, như được nhắc tới trong Barca thắng lớn trong vụ kiện chấn động dư luận ngày 20/03.

Laporta bị chỉ trích vì làm giảm quyền lực của các hội viên tại Barca.

Dấu hỏi về quyền lực thực sự của các “Socios”

Cuộc bầu cử năm nay cũng làm dấy lên câu hỏi về quyền lực thực sự của các hội viên Barca. Vào thập niên 1990, tiền vé và hội phí từng đóng góp hơn một nửa ngân sách CLB. Ngày nay, con số ấy chỉ còn khoảng 15%. Bản quyền truyền hình, tài trợ toàn cầu và những chủ nợ khổng lồ như Goldman Sachs - đơn vị tài trợ xây sân - mới là các thế lực có tiếng nói quyết định ở thượng tầng.

Ngay cả dự án cải tạo Camp Nou cũng là một canh bạc lớn. Chi phí đã đội từ 900 triệu euro lên mức ước tính 1,5 tỷ euro. Việc chậm tiến độ khiến người hâm mộ phải theo dõi đội bóng tại sân Montjuic chật chội suốt 18 tháng. Dẫu vậy, bằng cách nào đó, Laporta vẫn biến bất lợi thành lợi thế. Một khu vực khán đài mới ở Gol Nord đã kịp hoàn thiện đúng ngày bầu cử, cùng với việc khôi phục khu vực 800 chỗ cho các hội viên nhiệt thành - từng bị đình chỉ vì án phạt của UEFA và La Liga. Nhờ vậy, trận gặp Sevilla đã đón tới 56.483 khán giả, mức cao nhất kể từ khi dự án khởi công vào tháng 6/2023. Khi hoàn tất, Camp Nou sẽ có sức chứa 105.000 chỗ ngồi, dù hiện tại mái che và tầng ba vẫn còn dang dở.

Thất bại của Victor Font cho thấy CĐV Barca cũng không khác nhiều so với người hâm mộ của bất kỳ đội bóng nào khác. Dù CLB thuộc sở hữu của hội viên hay các quỹ đầu tư Mỹ và Trung Đông, điều họ quan tâm nhất vẫn là chiến thắng trên sân.

Nhiều hội viên thừa nhận Font là người cẩn trọng, minh bạch và có lý khi chỉ trích cách vận hành của giới chóp bu. Họ cũng hiểu rõ rủi ro từ những “đòn bẩy” của Laporta có thể khiến Barca cạn kiệt nguồn lực, buộc phải cổ phần hóa và đánh mất vị thế một tổ chức phi lợi nhuận thuộc sở hữu của hội viên.

Nhưng trước những giông bão tài chính sắp tới, sự thỏa hiệp đã thắng thế. Khẩu hiệu tranh cử của Laporta là “Defensem el Barca” (Hãy bảo vệ Barca). Thay vì một chuyên gia tài chính điềm đạm, các hội viên tin rằng họ cần một “tay chơi” đường phố lão luyện, bạo dạn và không ngại dùng mọi thủ đoạn chính trị như Joan Laporta để bảo vệ lợi ích và sự độc lập của CLB trong 5 năm đầy sóng gió tiếp theo.