Quả Bóng Vàng 2025 gây sốc: Sai người, sai thời điểm?

Điều này không hề có ý thiếu tôn trọng hai huyền thoại thực sự kia, cũng như Ousmane Dembele - người đã giành Quả Bóng Vàng lần thứ 47. Dembele, giống như họ, cũng có những lý do chính đáng để được vinh danh.

Vấn đề nằm ở chỗ, cũng như những lần của Albert (1967) và Simonsen (1977) ngày trước, chiến thắng của Dembele không tạo ra cảm giác sẽ còn được nhắc mãi về sau. Có gì đó khá gượng khi cố biến những gì anh làm ở mùa trước thành một điều thật vĩ đại, rồi thổi nó thành một câu chuyện mang tính lịch sử.

Trong bối cảnh bóng đá nam cấp đội tuyển không có giải đấu lớn, đồng thời cũng thiếu một cá nhân thật sự áp đảo ở đỉnh cao, Dembele trở thành người tiếp theo bước lên bục vinh quang. Cầu thủ 28 tuổi là chân sút số một của PSG ở vòng knock-out Champions League với 4 bàn thắng.

Hai trong số đó là những pha lập công rất quan trọng trước Liverpool và Arsenal. Nhưng 2 bàn còn lại lại đến trước Brest - nơi PSG tiếp tục cho thấy hình ảnh quen thuộc: tận dụng sức mạnh tài chính khổng lồ để lấn át các đối thủ trong nước ở những trận gần như không có sự cạnh tranh thực sự.

Tất cả điều này trở nên khá mỏng nếu nhớ rằng những Xavi, Andres Iniesta, Thierry Henry, Paolo Maldini, và cho đến hiện tại vẫn là Robert Lewandowski, Mohamed Salah hay Erling Haaland đều chưa từng chạm tay vào Quả Bóng Vàng trong thế kỷ này.

Một phần là do “vận” của từng năm, cùng những đối thủ mà họ phải cạnh tranh. Phần khác đến từ tranh cãi kéo dài nhiều năm: rốt cuộc giải thưởng này là gì? Nó là danh hiệu cho cầu thủ có giá trị nhất, hay là sự tôn vinh dành cho người xuất sắc nhất, tài năng nhất thế giới?

Dĩ nhiên, “tài năng nhất” cũng còn phụ thuộc vào việc cầu thủ ấy thể hiện tài năng đó ra sao. Vì vậy, có lẽ giải thưởng nên là sự kết hợp chủ quan giữa hai yếu tố này.

Đó chính là điều Messi và Ronaldo đã làm trong suốt một thời gian dài, và có lẽ cũng khiến góc nhìn của chúng ta bị lệch đi phần nào. Họ vừa duy trì đỉnh cao phi thường, vừa trực tiếp mang về những danh hiệu lớn nhất.

Ngay cả khi quan điểm chung hiện nay thừa nhận Messi là cầu thủ vĩ đại hơn, thậm chí là hay nhất mọi thời đại, Ronaldo vẫn luôn có những lý do rất rõ ràng cho các chiến thắng của mình. 4 trong 5 Quả Bóng Vàng của CR7 đến cùng với Champions League.

Những người xứng đáng khác như Xavi, Iniesta, Lewandowski hay Haaland đơn giản là không may khi phải đối đầu với họ đúng vào giai đoạn đỉnh cao. Ở chiều ngược lại, Dembele có lẽ lại may mắn hơn khi đối thủ chính của anh là một cầu thủ vẫn còn bị xem là đang thi đấu trước thời kỳ đỉnh cao.

Lamine Yamal lẽ ra mới là người xứng đáng hơn. Anh rõ ràng đã là cầu thủ hay nhất thế giới ở thời điểm hiện tại. Yamal thi đấu ở đẳng cấp cao hơn bất kỳ ai, thậm chí tạo ra những điều người khác khó có thể hình dung, và anh làm được điều đó ở cả những trận đấu lớn nhất.

Không thể trách Yamal vì Barca thất bại trước Inter Milan ở trận bán kết Champions League nghẹt thở. Anh là người nỗ lực nhiều nhất để xoay chuyển cục diện ấy. Liệu Yamal có bị bỏ qua chỉ vì còn quá trẻ, và vì người ta có cảm giác anh “cần phải xứng đáng dần lên”? Nếu chiến thắng, Yamal sẽ trở thành cầu thủ tuổi teen đầu tiên trong lịch sử đoạt Quả Bóng Vàng. Quả Bóng Vàng gọi tên Lamine Yamal vì thế cũng là câu hỏi giữa tương lai và hiện tại.

Thậm chí nếu chỉ đặt hai người lên bàn cân theo kiểu lựa chọn nhị phân, Yamal đã chơi ở đẳng cấp cao hơn Dembele và cũng đóng góp nhiều hơn. Khác biệt lớn nhất chỉ là đội của Dembele đã thắng ở trận chung kết.

Nếu chỉ nhìn vào ánh hào quang của Champions League, điều này lại càng trớ trêu, bởi bản thân giải thưởng đã chuyển từ một biểu tượng trang trọng, truyền thống sang thứ gì đó nặng tính hào nhoáng và phô trương hơn. Ngay cả chiếc cúp cũng ngày càng lòe loẹt qua từng năm - điều có thể thấy rất rõ khi nhìn lại những bức ảnh cũ của Johan Cruyff hay George Best nâng quả cầu nhỏ bé, giản dị của họ.

Tương ứng với đó, các chiến dịch vận động hành lang được cho là còn dữ dội hơn bao giờ hết trong năm nay, và cũng tăng mạnh ở những mùa gần đây. Kỷ nguyên Messi - Ronaldo bản thân nó đã góp phần tạo ra điều này. Thêm một ví dụ nữa cho việc bóng đá hiện đại đang tự “ăn” chính mình. Messi và Ronaldo đã thật sự "hết thời"? cũng là một câu hỏi phản ánh rất rõ sự chuyển dịch ấy.

Tất cả điều đó không có nghĩa là phủ nhận việc tôn vinh cá nhân trong một môn thể thao tập thể. Có những cầu thủ rõ ràng mang tính quyết định hơn, và việc ghi nhận họ là hoàn toàn đúng. Chỉ là, giống như một vài năm khác trong 7 thập kỷ tồn tại của giải thưởng, cảm giác lần này là Quả Bóng Vàng 2025 chưa thực sự phản ánh đúng điều đó.

Yamal đúng nghĩa mới là cầu thủ xuất sắc hơn.