Thuỵ Điển xa rời vé World Cup dù có Isak, Gyokeres

Thụy Điển gần như đã hết cơ hội góp mặt ở World Cup 2026 khi rơi xuống cuối bảng B. Huấn luyện viên Jon Dahl Tomasson cũng bị sa thải sau khi gần như không nhận được sự ủng hộ từ các ngôi sao trong đội hình.

Dù sở hữu cặp tiền đạo có tổng giá trị lên tới 190 triệu bảng, Thụy Điển vẫn nhiều khả năng phải ngồi nhà xem World Cup.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử đội tuyển nam Thụy Điển quyết định sa thải một huấn luyện viên trưởng. Trước đó, họ từng chia tay HLV sau các giải đấu lớn hoặc không gia hạn hợp đồng, nhưng chưa bao giờ Liên đoàn bóng đá Thụy Điển (FA) phải làm điều đó khi vòng loại vẫn còn dang dở, cho đến lúc này.

Jon Dahl Tomasson buộc phải rời ghế sau một chiến dịch vòng loại quá tệ để có thể bao biện. Thụy Điển hiện đứng cuối bảng B với chỉ một điểm sau bốn trận và gần như không còn cửa đến World Cup 2026, trừ khi họ tạo ra một chuỗi kết quả phi thường.

Tháng trước, Thụy Điển khởi đầu bằng trận hòa 2-2 trên sân Slovenia. Họ hai lần để mất lợi thế dẫn bàn, nhưng dù sao vẫn có được một điểm. Mọi chuyện chỉ thực sự xấu đi khi họ chạm trán đối thủ yếu nhất bảng.

Trong chuyến làm khách của Kosovo, đội đứng hạng 99 thế giới, hàng thủ ba người chậm chạp của Tomasson liên tục bị khai thác sau lưng trong các pha phản công. Dù cầm bóng tới 69%, Thụy Điển vẫn thua 0-2.

Kết quả ấy chưa đủ để tạo ra cơn hoảng loạn ngay lập tức. Tuy nhiên, họ buộc phải thắng, hoặc ít nhất là không thua, ở trận tiếp theo gặp đội mạnh nhất bảng B là Thụy Sĩ tại Stockholm.

Thụy Sĩ kiểm soát bóng nhiều hơn và tung ra nhiều cú sút hơn, nhưng Thụy Điển lại là đội tạo ra những cơ hội rõ ràng hơn. Alexander Isak từng đưa bóng dội cột dọc sau một pha phối hợp đẹp mắt, rồi sau đó kiến tạo cho Lucas Bergvall một cơ hội đệm bóng vào khung thành trống.

Thế nhưng tiền vệ đang khoác áo Tottenham lại sút trượt ở cự ly sáu mét. Ở đầu sân bên kia, thủ môn Robin Olsen để bóng bật khỏi tay rồi bay thẳng vào lưới sau một cú sút trực diện, khiến Thụy Điển thua tiếp 0-2.

Chỉ có một điểm sau ba trận, nhưng ít nhất chiến dịch vòng loại vẫn còn hy vọng nếu Thụy Điển giành trọn ba điểm khi tiếp Kosovo trên sân nhà. Người hâm mộ mong đó sẽ là bước ngoặt để thầy trò Tomasson mở ra hành trình hướng tới World Cup. Isak tiếp tục đá chính trên hàng công đắt giá cùng Viktor Gyokeres của Arsenal, còn đội trưởng Victor Lindelof trở lại hàng thủ. Dẫu vậy, chiến thắng cuối cùng vẫn thuộc về Kosovo với tỷ số 1-0.

Vậy là hy vọng của Thụy Điển chấm dứt, và Tomasson cũng không còn đường ở lại. Sau thất bại, giám đốc bóng đá FA Kim Kallstrom nói: “Chúng tôi chỉ có một điểm sau bốn trận. Vì vậy, chúng tôi cần lùi lại một bước, suy nghĩ và phân tích trong yên lặng.” Trong văn hóa Thụy Điển, đó không phải là tín hiệu tích cực.

Tomasson trở thành HLV đầu tiên bị Thụy Điển sa thải ngay trong lúc đang đá vòng loại.

Tomasson hứng chịu nhiều chỉ trích trên truyền thông, ban đầu vì không sử dụng quyền thay người, sau đó vì dùng người sai cách; vì cố chấp với sơ đồ 3-5-2 không hiệu quả; và vì một quyết định khó hiểu khi giữ kín đội hình xuất phát trước trận gặp Kosovo, khiến chính các cầu thủ cũng chỉ biết chưa đầy hai giờ trước giờ bóng lăn.

Daniel Svensson, người vốn quen đá hậu vệ cánh trái cho Borussia Dortmund, chỉ biết mình sẽ được đẩy lên đá tiền vệ trung tâm vào phút chót. Khi được hỏi có bất ngờ với vai trò mới hay không, anh đáp: “Ồ, có một chút. Tôi biết Jon nghĩ tôi có thể chơi nhiều vị trí, nhưng ở câu lạc bộ thì hậu vệ cánh vẫn là vị trí sở trường của tôi. Tôi biết mình có thể đá tiền vệ, nhưng điều đó không có nghĩa là tôi mong đợi sẽ bước vào trận với vai trò đó”.

“Anh có được tập luyện ở vị trí đó không?”

“Không, không hẳn”, Svensson nói.

Tomasson có thể tiếc nuối những chi tiết nhỏ như bóng chệch cột dọc, vài sai lầm cá nhân hay pha bỏ lỡ của Bergvall. Ông cũng cố đổ lỗi cho FA Thụy Điển, cho rằng mình bị yêu cầu chơi thứ bóng đá tấn công như ở Blackburn và Malmo, hàm ý rằng ông bị ép ưu tiên lối chơi hơn kết quả.

Giám đốc kỹ thuật của FA Thụy Điển, Caroline Sjoblom, bác bỏ điều đó và nói: “Không ai bắt chúng tôi phải chơi thứ ‘bóng đá hiện đại’. Điều quan trọng là phải tìm cách thắng trận và giành vé dự World Cup.”

Trong khi truyền thông Thụy Điển dồn mũi dùi vào HLV người Đan Mạch, người hâm mộ lại chuyển sự tức giận sang ngôi sao lớn nhất trên mạng xã hội. Isak, sau những yêu sách chuyển nhượng với Newcastle, cuối cùng cũng đạt được điều mình muốn khi chuyển đến Liverpool. Nhưng rõ ràng, màn kịch đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến chiến dịch vòng loại World Cup của đội tuyển quốc gia.

Sau khi dành trọn giai đoạn tiền mùa giải để đình công ở Newcastle, Isak hoàn tất vụ chuyển nhượng trị giá 125 triệu bảng sang Liverpool vào ngày cuối cùng của kỳ chuyển nhượng. Vì thế, không khó để cho rằng tâm trí anh không hoàn toàn đặt vào trận gặp Slovenia chỉ bốn ngày sau đó.

Tomasson để Isak ngồi dự bị, điều khiến HLV Liverpool Arne Slot hài lòng. Trận đấu sau đó kết thúc với tỷ số hòa 1-1 khi Slovenia gỡ hòa ở phút 90. Nếu đạt trạng thái thể lực tốt nhất, Isak lẽ ra phải là cầu thủ nổi bật nhất trên sân. Không khó để hình dung anh có thể trở thành người xoay chuyển thế trận trong một cuộc đấu giằng co.

Vài ngày sau, Isak vào sân từ ghế dự bị ở Kosovo và bỏ lỡ một cơ hội ngon ăn ở cuối trận. Mọi thứ dường như đều xoay quanh anh. Các câu hỏi sau trận, từ thể trạng, câu chuyện chuyển nhượng cho đến góc nhìn cá nhân, đều hướng về tiền đạo mới của Liverpool. “Không phải ai cũng có cái nhìn toàn cảnh, nhưng chuyện này nên nói vào hôm khác,” anh nói sau trận. Câu nói ấy nhanh chóng lan truyền khắp thế giới. Trong lúc đó, Thụy Điển vẫn loay hoay trong khó khăn.

Màn chuyển nhượng ồn ào của Isak không chỉ tác động đến anh mà còn kéo theo cả Thụy Điển.

Đến đợt tập trung đội tuyển lần thứ hai, Isak cuối cùng cũng đã có vài trận đá chính ở Ngoại hạng Anh cho Liverpool. Nhưng khi trở lại đội tuyển, Tomasson vẫn không có trong tay một Isak sắc bén như thời còn ở Newcastle mùa trước. Tính đến giữa tháng 10, anh vẫn chưa chơi đủ 90 phút trận nào và mới chỉ ghi một bàn từ đầu mùa.

Thụy Điển vốn không xa lạ gì với những cái tôi lớn. Trong quá khứ, họ từng nhiều lần phải xử lý mối quan hệ căng thẳng với Zlatan Ibrahimovic. Họ khao khát bàn thắng và cá tính của tiền đạo AC Milan đến mức các HLV và truyền thông buộc phải nhắm mắt làm ngơ trước những màn kịch của anh.

Nhưng Ibrahimovic mang lại những khoảnh khắc đáng nhớ cùng vô số bàn thắng, trong đó không ít lần mang tính quyết định. Dĩ nhiên, Isak là mẫu cầu thủ khác, nhưng anh vẫn có thể bị cho là quá đặt nặng bản thân, ít nhất là trong mùa hè vừa qua. Anh vẫn chưa thực sự bùng nổ trong màu áo Thụy Điển khi mới chỉ có 12 bàn ở các trận chính thức.

Isak có thể đổ lỗi cho phong độ kém của đồng đội trong những tuần gần đây. Nổi bật là những sai lầm từ hai thủ môn Olsen, người đang chơi cho Malmo, và Viktor Johansson của Stoke City. Hàng thủ ba người phía trước họ cũng thiếu chắc chắn và lộn xộn trong các bàn thua. Sau 5 năm, Thụy Điển vẫn chưa tìm được người thay thế xứng đáng cho tố chất thủ lĩnh của đội trưởng huyền thoại Andreas Granqvist.

Rồi đến đối tác trên hàng công của Isak, Gyokeres, người gần như vô hại trong chiến dịch vòng loại này. Anh chỉ có hai cú sút trúng đích sau bốn trận, dù đã thi đấu trọn vẹn mọi phút.

Tomasson rơi vào bài toán quen thuộc của bóng đá đội tuyển: tài năng không được phân bổ đồng đều trong đội hình. Ông có những hậu vệ và tiền vệ đang chơi cho các CLB tầm trung ở Allsvenskan hoặc nhóm cuối bảng Ngoại hạng Anh, nhưng lại sở hữu hai trong số những số 9 hay nhất thế giới, điều cũng được nhắc đến trong nhận định play-off World Cup 2026.

Giải pháp của ông là ghép hai cầu thủ có lối chơi khá giống nhau ấy lại với nhau, nhưng cách làm này không mang lại hiệu quả. Isak thiếu sắc bén, còn Gyokeres thì chơi dưới sức. Thêm vào đó, chấn thương của Dejan Kulusevski, người chưa ra sân phút nào trong chiến dịch vòng loại, khiến Thụy Điển càng thiếu đi sự đột biến cần thiết để vượt qua một bảng đấu vốn hoàn toàn nằm trong khả năng của họ.

Bốn trận, 10 cú sút trúng đích, hai bàn thắng và một điểm. World Cup 48 đội đầu tiên vẫn đang ở phía trước, nhưng gần như chắc chắn Thụy Điển sẽ vắng mặt, dù họ từ lâu vẫn được xem là một trong những đội bóng khó bị đánh bại nhất ở sân chơi này. Câu chuyện hiện tại khiến người ta phải nhìn lại hành trình của họ, từ Thụy Điển - Từ thảm họa vòng loại đến ẩn số đáng sợ tại World Cup 2026 cho đến Tấm vé dự World Cup kỳ lạ nhất thế kỷ của tuyển Thụy Điển.

•