Vì sao Eberechi Eze có thể giúp Arteta giải bài toán sáng tạo

Arsenal khiến người hâm mộ vỡ òa khi giành chiến thắng nghẹt thở 2-1 trước Newcastle ngay trên sân St James' Park. Dù vậy, trong phần lớn thời gian thi đấu, họ gần như bế tắc trước hệ thống phòng ngự lùi sâu, quyết liệt của đội chủ nhà. Trong một ngày Nick Pope chơi xuất sắc, Newcastle suýt nữa đã có lần thứ tư liên tiếp hạ Arsenal trên sân nhà.

Mikel Arteta chỉ đạo Eberechi Eze trước khi tung anh vào sân ở trận gặp Liverpool.

Thế nhưng, Arsenal đã xoay chuyển cục diện nhờ thứ vũ khí quen thuộc là các tình huống phạt góc. Cả hai bàn thắng của họ đều đến từ những pha đánh đầu, khi Mikel Merino gỡ hòa rồi Gabriel Magalhaes ấn định chiến thắng ở phút 96. Màn lội ngược dòng này cho thấy bản lĩnh của Arsenal, nhưng đồng thời cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về khả năng sáng tạo và ghi bàn từ bóng sống của đội bóng dưới quyền Mikel Arteta.

Đáng chú ý, Arteta đã rút cả Bukayo Saka lẫn Leandro Trossard, nhưng vẫn để Eberechi Eze thi đấu trọn vẹn. Cựu cầu thủ Crystal Palace được bố trí như một số 10, ngay phía sau trung phong Viktor Gyokeres, và phần nào hoàn thành nhiệm vụ khai thác khoảng trống giữa hàng thủ và hàng tiền vệ Newcastle. Nếu Nick Pope không chơi quá hay, Eze thậm chí đã có thể ghi bàn.

Vấn đề cũ bị che khuất sau chiến thắng

Đây không phải lần đầu Arsenal gặp khó trước những khối phòng ngự lùi sâu. Từ đầu mùa trước, “Pháo thủ” là một trong những đội tấn công vào các hàng thủ thấp nhiều nhất Ngoại hạng Anh, chỉ đứng sau Man City. Điều đó cho thấy họ đủ khả năng áp đặt thế trận, nhưng cũng phản ánh việc đối thủ đã tìm ra cách hạn chế Arsenal bằng cách kéo thấp đội hình, bịt kín khoảng trống và chờ thời cơ.

Các thống kê cũng nói lên điều đó. Chỉ có 4 bàn thắng từ bóng sống sau 6 trận đầu mùa, Arsenal đang có hiệu suất ghi bàn thấp nhất dưới thời Arteta, đồng thời xu hướng này còn giảm dần trong hai mùa gần đây.

Họ đã tạo dựng được một hệ thống phòng ngự cực kỳ chắc chắn, có thể xem là hàng thủ tốt nhất châu Âu, và trở thành thế lực đáng gờm ở các tình huống cố định. Nhưng chính sự phụ thuộc ấy lại là điểm yếu. Nếu đối thủ hóa giải được phạt góc và đá phạt của Arsenal, cơ hội giành điểm sẽ tăng lên rất nhiều.

Arteta đã xây dựng một cỗ máy gần như hoàn hảo về cấu trúc, kỷ luật và khả năng phòng ngự. Tuy nhiên, sự kiểm soát quá chặt ấy dường như đang vô tình làm giảm tính ngẫu hứng và đột biến - những yếu tố thường tạo ra khác biệt ở các trận cầu lớn.

Những cái tên từng được xem là nguồn sáng tạo của Arsenal như Saka hay Martin Odegaard ngày càng dễ bị bắt bài, trong khi Gabriel Martinelli sa sút phong độ. Trong bối cảnh đó, Arteta hiểu rằng ông không thể chỉ trông chờ vào hai cầu thủ chạy cánh. Eze được đưa về từ Palace với kỳ vọng trở thành một số 10 thực thụ, giống như cách Liverpool kỳ vọng Florian Wirtz có thể làm được.

Eze - mảnh ghép đặc biệt

Những vấn đề trong cách vận hành của Arsenal khiến vai trò của Eze trở nên đặc biệt quan trọng. Theo cách Arteta mô tả, tuyển thủ Anh sở hữu “khả năng tạo ra những khoảnh khắc kỳ diệu”. Đó là những pha xử lý không theo khuôn mẫu, những quyết định táo bạo mà không phải cầu thủ nào cũng dám thực hiện.

Chỉ cần nhìn lại pha kiến tạo của anh cho Gabriel Martinelli ghi bàn vào lưới Man City là đủ hiểu. Đó là đường chuyền mà có lẽ không nhiều cầu thủ trong đội hình Arsenal dám thử ở thời điểm ấy.

Pha bóng đó đòi hỏi tầm nhìn, kỹ thuật và sự tự tin rất lớn để phá vỡ cấu trúc phòng ngự dày đặc của đối thủ. Ở trận gặp Newcastle, dù không ghi bàn hay kiến tạo, Eze vẫn là điểm sáng hiếm hoi trên hàng công. Anh di chuyển thông minh, liên tục tìm khoảng trống và chỉ dừng lại trước những pha cứu thua xuất thần của Nick Pope.

Eze mang đến cho hàng tiền vệ Arsenal những phẩm chất họ còn thiếu: khả năng khai thác khoảng trống trước hàng thủ và những pha xử lý đầy táo bạo.

Mùa hè vừa qua, Arsenal đã chiêu mộ Eze, Viktor Gyokeres và Noni Madueke với mục tiêu làm cho hàng công đa dạng và khó lường hơn. Gyokeres cần những đường chuyền sắc bén để tận dụng tốc độ và sức mạnh của mình.

Eze chính là người tiếp đạn lý tưởng nhất cho tiền đạo Thụy Điển. Sự kết hợp giữa hai người, như đã thấy trong bàn thắng vào lưới Nottingham Forest, đem lại hy vọng về một Arsenal trực diện và nguy hiểm hơn. Nếu nhìn theo góc độ hệ thống, Eze Lạc Lối Trong Hệ Thống Chiến Thuật Của Arteta cũng là câu hỏi khiến nhiều người phải suy nghĩ về cách Arteta sử dụng anh.

Arteta cũng không cần phải nghi ngờ tinh thần cống hiến của Eze - một người hâm mộ Arsenal từ nhỏ và từng trưởng thành từ học viện CLB. Tiền vệ người Anh từng bị thải loại năm 2013 và hiểu rất rõ cảm giác không có chỗ đứng ở sân Emirates. Chính vì vậy, Eze chắc chắn sẽ nỗ lực hết mình mỗi khi được trao cơ hội phát huy sở trường.

Dù mới gia nhập Arsenal hơn một tháng, Eze đã nhanh chóng tạo ra sự gắn kết và gây ấn tượng mạnh với các đồng đội bằng sự nhiệt huyết của mình. Sau trận thắng Newcastle, Mikel Merino còn công khai ca ngợi Eze trên mạng xã hội, bình luận dưới bài đăng của tân binh này: “Cậu là minh chứng cho niềm đam mê thật sự".

Niềm đam mê ấy đến từ tình yêu chân thành mà Eze dành cho câu lạc bộ. Như anh từng chia sẻ, “Arsenal chính là nơi mình thuộc về”.

Arteta vẫn còn băn khoăn trong cách dùng Eze

Có những câu hỏi dành cho Arteta khi một cầu thủ sở hữu phẩm chất đặc biệt như Eze lại không được đá chính ở trận quan trọng gặp Man City.

Nhà cầm quân người Tây Ban Nha giải thích rằng ông cần quản lý thể lực cho học trò mới và Eze vẫn chưa quen với vai trò tiền đạo lệch phải. Tuy nhiên, lập luận này không thật sự thuyết phục, nhất là khi người hâm mộ đã thấy tầm ảnh hưởng của Eze ngay khi anh được tung vào sân.

Điều đó có thể phản ánh cuộc giằng co trong chính Arteta. Ông đang phân vân giữa việc giữ nguyên lối chơi kiểm soát, chặt chẽ hay chấp nhận rủi ro để tạo ra đột biến. Gary Neville từng nói: “Công việc của một HLV ở đẳng cấp cao nhất là đưa mọi cầu thủ tài năng nhất vào sân mà không làm ảnh hưởng đến hàng phòng ngự”.

Với Eze, Arteta đang đứng trước lựa chọn trở thành một phù thủy thực thụ, hay tiếp tục là kiến trúc sư xây nền cho tương lai bền vững của Arsenal.

Mối liên kết giữa Eze và Viktor Gyokeres có thể tạo nên diện mạo hàng công Arsenal mùa này.

Việc chọn Mikel Merino, một cầu thủ có thiên hướng phòng ngự tốt hơn, cho thấy Arteta đã ưu tiên sự an toàn trong trận gặp Man City, nhưng rồi thế trận lại đòi hỏi một mẫu cầu thủ như Eze.

HLV Arsenal đã sửa sai trước Newcastle khi tung Eze đá từ đầu và giữ anh trên sân đến hết trận. Trớ trêu thay, người ghi bàn gỡ hòa 1-1 cho “Pháo thủ” lại là Merino - cầu thủ được đưa vào thay Riccardo Calafiori ở phút 70.

Chiến thắng tại St James' Park có thể trở thành bước ngoặt. Arteta đã tung gần như toàn bộ những phương án tấn công có thể vào sân ở cuối trận và được đền đáp xứng đáng. Trước đó, vào tháng 5/2023, cũng tại sân đấu này, ông từng thành công khi sử dụng một hàng tiền vệ giàu kỹ thuật với Jorginho và Granit Xhaka để thắng 2-0.

Thay vì cố đối đầu bằng sức mạnh với một Newcastle rất mạnh ở khía cạnh này, Arteta hoàn toàn có thể chọn những giải pháp thiên về kỹ thuật và sáng tạo. Đó cũng là lần gần nhất Arsenal đánh bại Newcastle trước trận đấu tối hôm qua, như trong phân tích Soi trận Newcastle vs Arsenal: Hiểm địa St James' Park.

Với lịch thi đấu được dự báo là dễ thở hơn sắp tới, đây là thời điểm lý tưởng để Arteta đặt niềm tin thực sự vào Eze. Việc xây dựng lối chơi xoay quanh anh ở vị trí số 10, để anh trở thành trung tâm sáng tạo của đội bóng, có thể là cách mở khóa toàn bộ tiềm năng hàng công Arsenal. Sau chiến thắng trước Leeds, nhiều người cũng từng nói về Tương lai Arsenal rực sáng chưa từng thấy sau trận thắng hủy diệt Leeds, và Eze có thể là mảnh ghép giúp viễn cảnh đó trở nên rõ nét hơn.

Chiến thắng trước Newcastle cho thấy bản lĩnh của một nhà vô địch, nhưng Arsenal vẫn cần nhiều hơn thế nếu muốn chấm dứt cơn khát danh hiệu sau nhiều năm bị Man City và Liverpool vượt mặt.

•