Erling Haaland và cuộc phục hưng thần kỳ của bóng đá Na Uy

Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên ở San Siro tối 16/11, Haaland cùng các đồng đội không vội đi vào đường hầm. Họ ôm chầm lấy nhau, nhảy múa thành một vòng tròn lớn. Đó là hình ảnh cho thấy niềm vỡ òa của nền bóng đá đã chờ đợi thành quả này gần ba thập kỷ. Kể từ World Cup 1998, Na Uy mới lại góp mặt ở sân chơi lớn nhất hành tinh, khép lại quãng thời gian dài chỉ ngồi nhìn từ xa.

Na Uy lần đầu dự World Cup sau 28 năm, hứa hẹn trở thành ẩn số khó đoán.

Lần gần nhất Na Uy góp mặt ở World Cup là năm 1998, với những cái tên như Ole Gunnar Solskjaer, Tore Andre Flo hay Alf Inge Haaland. Từ đó đến nay, họ đã trải qua 12 chiến dịch vòng loại World Cup và Euro mà không một lần thành công.

Hành trình thoát khỏi bóng đen quá khứ

Na Uy đến sân San Siro ở Milan với lợi thế ba điểm cùng hiệu số vượt trội. Sau chiến thắng 4-1 trước Estonia ít ngày trước đó, họ gần như đã chạm một tay vào tấm vé World Cup. Dẫu vậy, cách họ khép lại chiến dịch mới là điều để lại dấu ấn sâu đậm.

Trận đấu khởi đầu không hề dễ dàng khi Francesco Pio Esposito ghi bàn mở tỷ số cho Italy ở phút 11. Khi ấy, đội bóng của HLV Gennaro Gattuso buộc phải thắng đậm để níu hy vọng dự World Cup, trong bối cảnh nhà vô địch Euro 2020 đang lún sâu vào khủng hoảng. Nhưng hiệp hai lại chứng kiến màn lật ngược thế cờ của đội khách. Antonio Nusa gỡ hòa ngay đầu hiệp, rồi Haaland bùng nổ với hai bàn thắng chỉ trong một phút, dập tắt mọi nỗ lực phản kháng của đội chủ nhà. Đến phút bù giờ, Jorgen Strand Larsen ấn định tỷ số 4-1.

Chiến thắng ngay tại San Siro là lời khẳng định cho vị thế mới của Na Uy. Họ khép lại vòng loại với thành tích bất bại, thắng sáu trận liên tiếp và sở hữu hiệu số bàn thắng bại +32, tốt nhất châu Âu. Ở chiều ngược lại, Italy đối diện nguy cơ vắng mặt ở World Cup lần thứ ba liên tiếp, một viễn cảnh buồn cho đội bóng bốn lần vô địch thế giới. Truyền thông nước này gọi thất bại ấy là “cú sập cửa cuối cùng” với thế hệ hậu Euro 2020.

Sự trưởng thành của Na Uy càng đáng nhớ hơn khi toàn đội đã vượt qua nỗi ám ảnh thất bại kéo dài gần ba thập kỷ. Chỉ vài ngày trước, bài hát “Null Null” – ca khúc châm biếm về chuỗi 12 chiến dịch vòng loại World Cup và Euro thất bại liên tiếp – vẫn còn được người hâm mộ chia sẻ rộng rãi. Giờ đây, giai điệu tự trào ấy đã thực sự thuộc về quá khứ.

Haaland: từ “quái vật” vòng loại đến thủ lĩnh thế hệ mới

Tâm điểm của hành trình “tái sinh” này chắc chắn là Haaland. Ở vòng loại World Cup, tiền đạo thuộc biên chế Man City ghi 16 bàn sau 8 trận, gấp đôi những người bám đuổi trong cuộc đua vua phá lưới như Marko Arnautovic, Harry Kane hay Memphis Depay (cùng 8 bàn). Cú đúp vào lưới Italy cũng giúp anh nâng tổng số bàn thắng cho tuyển Na Uy lên 55 sau 48 trận, qua đó trở thành chân sút vĩ đại nhất lịch sử bóng đá nước này. Đồng thời, Haaland còn là cầu thủ thứ sáu trong lịch sử bóng đá thế giới chạm mốc 50 bàn quốc tế khi chưa đến 50 lần ra sân.

Nhưng dấu ấn của Haaland không chỉ nằm ở những con số. Khi đội trưởng Martin Odegaard chấn thương trong loạt trận tháng 11, anh đeo băng thủ quân và cho thấy vai trò của một người dẫn dắt. Jan Aage Fjortoft, cựu tuyển thủ Na Uy từng dự World Cup 1994, ví anh như một chiến binh Viking bởi khả năng gánh vác trách nhiệm: “Cậu ấy nhận trách nhiệm, dẫn dắt bằng hành động. Haaland đưa cả đội chào khán giả, tập hợp mọi người. Đó như một hình ảnh ẩn dụ của chất Viking: người đứng trước mũi con thuyền hướng về nước Anh”.

Chất thủ lĩnh của Haaland còn thể hiện ở cách anh biến những va chạm với hậu vệ đối phương thành động lực thi đấu. Tình huống anh nổi nóng với Gianluca Mancini trong trận thắng Italy 4-1 là ví dụ rõ nhất. Cuối hiệp một, tiền đạo của Man City và trung vệ của AS Roma có pha va chạm, đến mức Gianluigi Donnarumma phải can thiệp để tách cả hai ra.

Trong cuộc phỏng vấn với TV2 sau trận, Haaland kể lại: “Khi tỷ số đang là 1-1, anh ta bắt đầu túm lấy mông tôi. Tôi nghĩ ‘gã này đang làm gì vậy?’. Thế là tôi nổi nóng và nói lại: ‘Cảm ơn vì đã khiêu khích, giờ thì chơi luôn’. Sau đó tôi ghi hai bàn, chúng tôi thắng 4-1. Thật tuyệt. Cảm ơn anh ta”.

Haaland mắng Mancini sau khi bị hậu vệ này dùng tiểu xảo.

Ý thức về trách nhiệm và sự gắn kết nội bộ của Haaland còn được thể hiện qua những chi tiết rất đời thường. Sau trận thắng Estonia, anh không tham dự những bữa tiệc sang trọng mà đứng ngoài sân Ullevaal chờ nhận túi đồ ăn nhanh để đãi đồng đội. Đó là hình ảnh giản dị nhưng giàu sức lan tỏa, phản ánh cách Haaland đón nhận vai trò thủ lĩnh.

Chân sút sinh năm 2000 từng chia sẻ về áp lực đặt lên vai mình: “Tôi cảm thấy trách nhiệm lớn trong việc đưa Na Uy đến World Cup. Na Uy chưa từng vượt qua vòng loại từ khi tôi ra đời. Được làm điều này là một vinh hạnh rất lớn”.

Tuy nhiên, thành công của Na Uy không chỉ xoay quanh Haaland. Trước đây, nhiều người từng xem họ là “đội bóng một người”. Nhưng dưới bàn tay HLV Stale Solbakken, Na Uy đã sở hữu một tập thể có chiều sâu với Odegaard, Oscar Bobb, Antonio Nusa và nhiều tài năng trẻ khác. Họ ghi 37 bàn trong chiến dịch vòng loại, nhiều nhất châu Âu. Những chiến thắng 11-1 trước Moldova hay 5-0 trước Israel là minh chứng cho sức mạnh và sự tươi trẻ ấy. Ran Ben Shimon – HLV tuyển Israel – thậm chí cho rằng chỉ Tây Ban Nha mới đủ sức sánh ngang Na Uy về hỏa lực tấn công.

Đây là thế hệ được xây dựng bài bản trong nhiều năm và đang bước vào độ chín sự nghiệp. Na Uy sẽ không đến World Cup 2026 chỉ để dừng lại ở vòng bảng.

Bước ngoặt lịch sử và những kỳ vọng tại World Cup 2026

Tấm vé dự World Cup 2026 mang ý nghĩa đặc biệt với Haaland, bởi cha anh, Alf Inge Haaland, từng góp mặt ở giải đấu năm 1994. Jan Aage Fjortoft, đồng đội cũ của ông Alf Inge, cho rằng Haaland luôn khao khát tạo dấu ấn ở cấp đội tuyển để hoàn thiện bộ sưu tập danh hiệu vốn đã rất dày ở cấp CLB: “Cậu ấy đã vô địch Ngoại hạng Anh, Champions League. Mảnh ghép còn thiếu là thành công cùng đội tuyển. Với Haaland, điều này giúp những cuộc trò chuyện trên bàn ăn gia đình bớt áp lực hơn”.

Fjortoft kể rằng khi làm phim tài liệu về Haaland năm 2022, ông cảm nhận rõ sự thay đổi trong tâm lý của tuyển Na Uy. “Tôi thấy các cầu thủ khao khát lên tuyển. Họ muốn được đại diện cho đất nước. Trên bia mộ của bạn không ghi bạn kiếm được bao nhiêu tiền, mà là bạn đã chơi bao nhiêu trận và ghi bao nhiêu bàn cho Na Uy”.

Nhìn ở góc độ rộng hơn, tấm vé World Cup cũng phản ánh bước tiến của bóng đá Bắc Âu. Với thể thức 48 đội, nhiều người cho rằng cơ hội đã rộng mở hơn. Nhưng Na Uy cho thấy họ hoàn toàn xứng đáng khi đứng đầu bảng đấu có Italy, đội bóng từng là “ông kẹ” của châu Âu trong thời gian dài.

Haaland một mình “tả xung hữu đột” giữa vòng vây của các cầu thủ Italy.

HLV Solbakken đang sở hữu “quân át chủ bài” mang tên Haaland. Fjortoft nhận định: “Chừng nào bạn có Haaland trong đội, mọi thứ đều có thể. Cậu ấy có thể trở thành Vua phá lưới World Cup, thậm chí ghi hat-trick ngay trận mở màn. Cậu ấy có thể làm điều đó mỗi ngày”.

Với lối chơi trực diện, dàn cầu thủ đang vào độ chín và ngôi sao tấn công hàng đầu thế giới, Na Uy sẽ là một ẩn số rất khó lường tại World Cup 2026. Khao khát và tinh thần của đội bóng trẻ này không thể bị xem nhẹ. Thực tế, trận gặp Italy ở lượt cuối chỉ còn mang tính thủ tục, bởi Na Uy có thể thua tới chín bàn mà vẫn giữ ngôi đầu bảng. Dù vậy, họ vẫn thắng đậm 4-1 ngay trên sân đối thủ.

Trong mắt nhiều chuyên gia quốc tế, Na Uy là đội bóng “khó bị đánh bại” và “sẵn sàng trừng phạt mọi sai lầm của đối thủ”. Nền tảng ấy đến từ sự cân bằng ở cả ba tuyến, cùng hàng công đủ sức tạo áp lực liên tục. “Không đội nào muốn gặp Na Uy vào mùa hè năm sau”, NBC nhận định.

Sự trở lại của Na Uy sau 28 năm vắng bóng chắc chắn sẽ là một trong những điểm đáng chờ đợi nhất tại World Cup 2026. Với những gì đã thể hiện, Haaland và đồng đội đang gửi đi thông điệp tới các đội bóng lớn: người khổng lồ Bắc Âu đã thực sự thức giấc và khao khát phô diễn sức mạnh hơn bao giờ hết.

•